DPPS Logo DPPS Logo slika
Šeboj

Šeboj (Erysimum cheiranthoides)

Šeboj (Erysimum cheiranthoides) je vrsta biljke iz porodice Brassicaceae. Naseljava delove središnje i severne Evrope (uključujući i Balkan) kao i središnje i severne Azije, a introdukovana je u zapadnu Evropu, Severnu Ameriku i Novi Zeland. Raste na livadama, degradiranom zemljištu, njivama, uz puteve i pruge na nadmorskoj visini do 3000 metara. Raste uglavnom na suncu i plodnom i vlažnom zemljištu dok na kiselom zemljištu uglavnom ne uspeva.

Šeboj ima osovinski koren, a može da naraste do visine od 1,5 metara. Listovi šeboja su lancetasti, nazubljeni i dugi do 11 centimetara. Cveta u periodu od juna do avgusta, a cvetovi su žuti, sa 4 latice i veličine oko 1 centimetar, a organizovani su u cvast. Plod je cilindrična kapsula koja je duga oko 5 centimetara sa nekoliko malih braon semenki. Određene hemikalije koje šeboj stvara sprečavaju leptire kao što su zorica (Anthocharis cardamines) i leptir kupusar (Pieris rapae) da na ovu biljku polažu jaja (iako inače polažu jaja na druge biljke iz porodice Brassicaceeae) dok sa druge strane žiličasti kupusar (Pieris napi) redovno leže jaja na ovu biljku.

Ova biljka stvara glukozinolate i kardenolide. Kardenolidi su hemikalije koje mogu da se koriste u proizvodnji lekova za bolesti srca iako se kardenolidi retko izoluju iz ove biljke. U tradicionalnoj medicini se osim za lečenje bolesti srca koristio i protiv glista.

U Srbiji je podvrsta šeboja Erysimum cheiranthoides subsp cheiranthoides proglašena za zaštićenu vrstu.

Autor: Stefan Palalić

Ne zadržavamo autorska prava na fotografije. Sve fotografije korišćene u ovom članku preuzete su sa interneta sa public licencom.