DPPS Logo DPPS Logo slika
Smeđi dugouhi ljiljak

Smeđi dugouhi ljiljak (Plecotus auritus)

Smeđi dugouhi ljiljak (Plecotus auritus) ili dugodlaki šišmiš je vrsta ljiljka iz porodice Vespertilionidae. Endemičan je za Evropu i naseljava gotovo ceo kontinent osim severnih delova Skandinavije i južnih delova Pirinejskog, Apeninskog i Balkanskog poluostrva. Naseljava listopadne i četinarske šume, a u južnim delovima areala uglavnom živi na većim nadmorskim visinama i do 2350 metara. Tokom leta živi u dupljama drveća, zgradama, tavanima, štalama, crkvama, a zimi (od novembra do početka aprila) hibernira u pećinama, rudnicima i starim deblima.

Dugi su oko 9 centimetara (od čega oko polovine otpada na rep), a mogu da teže oko 12 grama. Ženke su nešto krupnije od mužjaka. Krzno ove vrste je dugo, mekano i smeđe boje na leđima, a sivkastobraon na stomaku, a na licu su dlake svetlije. Ima duge uši (oko 4 centimetra koje su tokom hibernacije spuštene na dole) i krupne oči. Izgledom je ovu vrstu moguće pomešati sa velikim mišouhim večernjakom (Myotis myotis) ili vrstom Plecotus ognevi. Relativno su spori letači u poređenju sa drugim vrstama ljiljaka. Letnje kolonije broje do maksimalno 100 jedinki.

Love uglavnom noću, a sklonište napuštaju oko sat vremena nakon zalaska sunca. Hrane se moljcima, pčelama, tvrdokrilcima, uholažama, muvama, bubašvabama, skakavcima, mokricama i paucima. Plen nalaze uz pomoć vida i svojih velikih ušiju tj. zahvaljujući dobro razvijenom čulu sluha. Sluh im je dovoljno osetljiv dа čuju moljce u letu. Ovа strаtegijа lovа rаzvilа se zаto što su određene vrste moljаcа rаzvile sposobnost dа čuju eholokаciju te izbegnu predatora tako da iako ima sposobnost eholociranja tu sposobnost retko koristi. Ovu vrstu love noćne grabljivice poput šumske sove (Strix aluco), utine (Asio otus), kukuvije (Tyto alba) i divlje mačke (Felis silvestris). Što se tiče parazita napadaju ih najčešće buve i krpelji.

Ovi slepi miševi se pare u jesen. Proizvodnja spermatozoida kod mužjaka dostiže svoj vrhunac krajem avgusta i septembra, a ženke odlažu oplodnju do proleća (kraj aprila ili početak maja). Rađaju jedno mladunče po sezoni. Mladi se rađaju bez dlake s velikim stopalima koja koriste za hvatanje krzna majki. Hrane se majčinim mlekom do treće nedelje, a sa šest nedelja su sposobni sami da se hrane. Ženke su spremne za rađanje nakon navršene prve godine, a mužjaci postaju polno zreli nakon 15 meseci.

Plecotus auritus je ugrožen gubitkom i sečom šuma naročito u Mediteranskom delu njegovog areala. Ova vrsta je u većini država zaštićena nacionalnim zakonodavstvom, dok su međunarodne obaveze određene njegovim stavljanjem u aneks IV direktive EU o staništima, a nalazi se i na listi vrsta Bonske i Bernske konvencije, a delovi njegovog arela su zaštićeni u okviru Natura 2000. U Srbiji je zaštićen kao strogo zaštićena vrsta.

Autor: Rada Baroš

Ne zadržavamo autorska prava na fotografije. Sve fotografije korišćene u ovom članku preuzete su sa interneta sa public licencom.