DPPS Logo DPPS Logo slika

Najviši vrh Šumadije

Locirana u zapadnom delu Šumadije, planina Rudnik godinama u nazad mami radoznale posetioce, naučnike, istraživače. Cvijićevim vrhom, visokim 1132 m, ova planina predstavlja pravi dragulj i najviši deo Šumadije.

Planina je smeštena u zapadnom delu, samo 100 km južno od Beograda i 15 km od Gornjeg Milanovca. Njen turističko-geografski položaj dodatno upotpunjuje blizina Zapadne i Južne Morave, kao i Kolubare. Pretpostavlja se da baš ova planina čini čvorište ove tri reke. Sam teren koji obuhvata predstavlja najseverniji vulkanski ostatak u Centralnoj Srbiji. Vulkanske karakteristike vidljive su u samom obliku ali i u stenama koje su učestvovale u izgradnji ove planine. Samo 6 km od sela Rudnik nalazi se Ostrvica – najveće blago ove planine. Ostrvica u stvari predstavlja ostatak vulkanske kupe izgrađen od eruptivnog vulkanskog kamena poznatog kao andezit. Na njenom vrhu nalaze se ostaci Jerininog grada. On nam zapravo pokazuje ostatke turske varoši koji su podignuti na ostacima srpskog utvrđenja gde je, prema legendi, umrla Prokleta Jerina. Vulkanska istorija, položaj ali i karakteristike terena doprinele su da ova planina bude izuzetno bogata rudama. I danas, ovde se nalaze rudnici koji eksploatišu rude srebra, olova i cinka. Rudna bogatstva omogućila su da planina ponese simboličan naziv “rudnik”.

Rudnik iza sebe ima dugu i bogatu istoriju. Prvi otkriveni ostaci potvrđuju da je ovo mesto u stvari bilo rimsko naselje. Značaj planine i njeno bogatstvo rudama namamilo je Rimljane da se ovde nasele. Ubrzo po naseljavanju formirani su prvi rudnici, rudarske kolonije i hramovi. Danas na planini je moguće videti ostatke hrama posvećenog Boginji Majki Zemlje – Tera Matris, koju su Rimljani veoma poštovali i smatrali zaštitnicom rudara. Planina je korišćena i u kasnijem periodu. U vreme vladavine kralja Dragutina planina postaje poznata po kovačnici novca. Ovde je prvi put iskovan dinar kralja Dragutina i to na ćiriličnom pismu. U vreme Stefana Lazarevića i Đurađa Brankovića, Rudnik nastavlja da funkcioniše kao istaknut i poštovan rudarski i trgovački centar. Planina nije izgubila na značaju ni nakon sloma Srpske države od strane Turske i Austo-ugarske vlasti. I pod vlašću ratnih protivnika nastavlja da funkcioniše kao sedište rudara.

Danas, planina je adaptirana i prilagođena turistima željnim avanture ali i onima koji su došli da se dive njenoj lepoti i istoriji. Planina poseduje 9 vrhova iznada 1000 m nadomorske visine. Najveći među njima jeste Cvijićev vrh visok čak 1132 m. Naziv je dobio po Jovanu Cvijiću, osnivaču “Srpskog geografskog društva” i predsedniku “Srpske Kraljevske akademije”. Do Cvijićevog vrha moguće je doći stazom koja je označena turističkim putokazima i mapama. Staza počinje od manastira Blagoveštenje, još jedne od znamenitosti planine.

Duž same staze svoje mesto pronašle su još neke znamenitosti, poput srednjovekovnih ostataka Gradov. Gradov je nekada funkcionisao kao katolička crkva osnovana u 13. veku. Svoju ulogu menja pod uticajem Turaka i postaje džamija. Njena sudbina nakon odlaska turske vlasti i danas predstavlja misteriju. Na samom vrhu pruža se neverovatan pogled na čitavu planinu i njeno okruženje. Između Cvijićevog vrha i vrha Jovor nalazi se rezervat prirode ‘’Veliki Šturac” osnovan 1956. godine. Prostire se na 8 h površine i zbog svog značaja svrstan je i u kategoriju prirodnih dobra.

Planina poseduje neverovatno bogatstvo flore i faune. Prema istraživanjima na planini se nalazi 650 vrsta biljaka, od toga 100 endemičnih biljaka koje se koriste i u svrhu lečenja. Planinom dominiraju bukva, hrast, mleča, javor. Od faune ovde su svoj dom našle srne, zečevi, divlje svinje, jazavci, kune. Zbog ovakvog bogatstva u fauni, planina Rudik, postala je poznata i kao značajno lovište male i velike divljači.

Bilo da si avanturista, planinar, ljubitelj prirode ili samo radoznali turista i ova destinacija te čeka da je istražiš.

Ne zadržavamo autorska prava na fotografije. Sve fotografije korišćene u ovom članku preuzete su sa interneta sa public licencom.